De biologische klok van je haarzakjes begrijpen

Je haar groeit niet voortdurend door: elke haarfollikel doorloopt een cyclus van groei, overgang en rust. Erfelijke aanleg, hormonen, leeftijd en andere invloeden kunnen die cyclus veranderen, waardoor haren dunner worden of sneller uitvallen.

‍

Haar groeit in cycli
Elke haar groeit vanuit een haarfollikel in de hoofdhuid. Die follikel is geen fabriek die onafgebroken haar produceert, maar volgt een terugkerende cyclus. De belangrijkste fasen zijn de groeifase, overgangsfase en rustfase.
In de groeifase maakt de follikel actief haar aan. Daarna volgt een korte overgangsfase. In de rustfase laat de haar uiteindelijk los, waarna een nieuwe haar opnieuw kan beginnen te groeien. Daarom is dagelijks haarverlies normaal: niet alle haren bevinden zich tegelijk in dezelfde fase.

‍
Wanneer verandert de cyclus?

Soms raakt de balans tussen groei en rust verstoord. Bij tijdelijk haarverlies kunnen relatief veel haren tegelijk naar de rustfase verschuiven. Dat kan bijvoorbeeld optreden na lichamelijke of emotionele belasting, ziekte, een operatie, snel gewichtsverlies of een verandering in hormonen. Bij telogeen effluvium is er sprake van extra verlies van rustende haren; nieuwe groei blijft daarbij doorgaans mogelijk.
Bij androgenetische alopecie speelt vooral erfelijke gevoeligheid voor androgenen een rol. De haarfollikels worden dan geleidelijk kleiner. De haren die eruit groeien worden korter, fijner en vaak minder gepigmenteerd. Dit proces verloopt meestal langzaam en volgens een herkenbaar patroon.

‍
Verschillen tussen mannen en vrouwen
Bij mannen is patroonhaarverlies vaak zichtbaar bij de haargrens, slapen en kruin. Bij vrouwen komt vaker een diffuse uitdunning boven op het hoofd voor, terwijl de voorste haarlijn vaak behouden blijft. De precieze manier waarop haarverlies zichtbaar wordt, verschilt dus per persoon.

Wat kun je zelf observeren?
Let niet alleen op hoeveel haren je verliest, maar ook op het patroon. Wordt je scheiding breder? Lijkt je kruin ijler? Zie je vooral haarverlies tijdens het wassen, of nemen de haren over langere tijd in dikte af? Een foto op dezelfde plek, met hetzelfde licht en een vergelijkbare scheiding kan helpen om veranderingen rustiger te volgen.

‍
Wanneer is advies verstandig?
Neem contact op met een huisarts of dermatoloog bij plotseling, plaatselijk of snel toenemend haarverlies, jeuk of pijn van de hoofdhuid, schilfering, of wanneer haarverlies samengaat met andere lichamelijke klachten. Een professional kan helpen onderscheid te maken tussen tijdelijke uitval, patroonhaarverlies en andere oorzaken.

‍

‍